Otoyolda Gece Lastik Patladığında Güvenli Bekleme

Otoyolda yardım beklerken uygulanacak güvenlik sırasının tamamını, dörtlüler, yelek, reflektör mesafesi, bariyerin arkasına geçme, Kuzey Marmara Otoyolu sayfamızda madde madde yazdık. Bu yazı o listeyi tekrarlamıyor; gece olduğunda o listenin nasıl değiştiğini anlatıyor.

Gece ne değişiyor?

Üç şey aynı anda kötüleşiyor ve üçü de aynı sonuca çıkıyor: arkanızdan gelen sürücünün sizi fark etme mesafesi kısalıyor.

Görüş mesafesi düşüyor. Kısa farla giden bir sürücünün önünü görme mesafesi, 120 km/s hızda ilerlerken durma mesafesinden kısa olabiliyor. Yani sürücü sizi gördüğünde durmak için gereken mesafe zaten geçmiş olabilir. Uzun far kullanılamayan durumlarda, karşıdan araç geliyorsa, sisli havada, bu daha da kötüleşiyor.

Kontrast kayboluyor. Gündüz koyu renkli bir araç bile arka planından ayrışır. Gece, dörtlüleri yanmayan bir araç, arkasındaki karanlıktan ayrışmaz. İnsan ise hiç ayrışmaz, koyu kıyafetli bir kişi far ışığına girene kadar görünmez.

Sürücü dikkati düşüyor. Gece otoyolunda tekdüze görüntü ve yorgunluk, tepki süresini uzatıyor. Uzun yol sürücülerinin gece saatlerindeki dikkat düşüşü bilinen bir olgu ve emniyet şeridinde duran biri için bu doğrudan risk demek.

Yelek: gündüz "iyi olur", gece "şart"

Türkiye'de otomobil sürücüleri için reflektif yelek giyme zorunluluğu yok, motosiklet ve bisiklet sürücüleri için düzenleme var, ama otomobil sürücüsü için yasal bir yaptırım bulunmuyor. Bu, yeleğin gereksiz olduğu anlamına gelmiyor; sadece kimsenin sizi zorlamadığı anlamına geliyor.

Gece emniyet şeridinde yeleksiz bir insan, yaklaşan sürücü için pratikte görünmez. Yelek bunu tersine çeviriyor: far ışığını doğrudan geri yansıttığı için yüzlerce metreden fark ediliyor.

Aracı görünür kılmak

Dörtlüler tek başına yeterli değil, çünkü dörtlü yanan bir araç, karanlıkta hareket ediyormuş gibi de görünebilir. Yaklaşan sürücü onun durduğunu ancak yaklaştığında anlar.

Gece için iki ek önlem işe yarıyor:

• İç aydınlatmayı açık bırakın. Aracın kabininin aydınlık olması, uzaktan bakan sürücüye aracın durduğunu ve içinde/çevresinde insan olabileceğini gösteriyor.
• Reflektörü koyarken yola çıkmayın. Üçgen reflektör otoyolda aracın arkasına en az 150 metre mesafeye konur, ama bu mesafeyi yürürken şeritten değil, bariyerin arkasından ya da banketin dışından gidin. Gece bu mesafeyi yolda yürüyerek katetmek, en riskli anlardan biri.

Gece nerede beklenir?

Kural gündüzle aynı, aracın arkasına ve bariyerin dışına geçmek, ama gece bir ayrıntı ekleniyor: aracın arkasında ama ona çok yakın durmayın. Arkadan bir çarpma olursa araç ileri değil, ilk anda üzerinize doğru savrulabilir. Bariyerin arkasına geçtikten sonra araçtan birkaç metre daha uzaklaşın ve mümkünse yol seviyesinden yukarıda bir noktada durun.

Hava soğuksa araçta beklemek cazip gelir. Bu, gece otoyolunda verilebilecek en riskli kararlardan biri. Üşümek bir sorun; arkadan çarpılma bambaşka bir sorun. Battaniye varsa bagajdan alın (yeleği giydikten sonra) ve dışarıda bekleyin.

Gece çağrı akışı nasıl işliyor?

Gece bir yol yardım çağrısı yapmanın gündüzden farkı, karşı tarafta kimin olduğu. Sektörde "7/24" yazmak kolay; gerçek fark gece 2'de telefonun açılıp açılmamasında.

Bizde gece çağrıları çağrı merkezine değil, doğrudan sahaya çıkan ekibe düşüyor. Bu, aramadan sonra "geri dönüş yapacağız" cevabı almamanız demek, telefondaki kişi gelecek olan kişi. Gece 2'de otoyolda yapılan müdahale ile gündüz dükkânda yapılan iş aynı ellerden çıkıyor.

Gece ayrıca bizim için avantajlı bir dilim: trafik olmadığı için varış sürelerimiz gündüzden kısalıyor. Körfez gibi uzak bölgelerde bu fark hissedilir düzeyde.

Gece konum bildirmenin zorluğu

Karanlıkta kilometre tabelası okunmayabiliyor ve bu, gece çağrılarında en sık yaşanan gecikme sebebi. Üç alternatif var:

1. WhatsApp'tan canlı konum. En hızlısı ve gece en güvenilir olanı; yön ve kilometre otomatik çözülür.
2. En son geçtiğiniz gişe adı. Gişe tabelaları aydınlatmalı olduğu için gece de okunur. Balçık, Kurtköy, Mermerciler, Sevindikli, İlimtepe, bu adlar bizim için en net referanslar.
3. Harita uygulamasından koordinat paylaşımı. Kilometre bilinmiyorsa bu da işi görür.

Gidiş yönünü söylemeyi unutmayın. Bölünmüş yolda aynı kilometrenin iki yönü bariyerle ayrılmıştır ve aralarındaki gerçek sürüş mesafesi bir sonraki kavşağa kadar gitmeyi gerektirebilir. Gece bu hata daha da pahalıya patlar, çünkü karanlıkta yanlış yönden yaklaşan ekip aracı fark etmekte de zorlanır.

Gece otoyolda stepne takılır mı?

Mümkün olduğunca hayır. Gündüz bile riskli olan bu iş, gece iki kat riskli hâle geliyor: kriko kurarken aracın yola bakan tarafında çalışmak, karanlıkta geçen araçlara sırtını dönmek ve el feneriyle görüş sağlamaya çalışmak bir arada geliyor.

Bunu söylerken bir çıkarımız olduğu düşünülebilir, ama aynı şeyi gündüz için söylemiyoruz. Gündüz güvenli bir bankette stepne değiştirebiliyorsanız değiştirin; bizi çağırmanıza gerek yok. Gece otoyolunda ise beklemek, değiştirmekten güvenlidir.

Ekibimiz gece müdahalelerine ayrı aydınlatma ve reflektif güvenlik ekipmanıyla çıkıyor; servis aracı, müdahale edilen aracın arkasına geçen trafiğe karşı tampon oluşturacak şekilde konumlanıyor. Bu düzen kurulmadan işe başlanmıyor. Sizin bagajınızdaki krikoyla yapabileceğiniz şey bu değil.